De Croo versus De Wever: wie scoorde beter in de eerste twee jaren?

De vraag of Alexander De Croo het beter deed dan Bart De Wever in hun eerste twee regeringsjaren, is er eentje die ik me enkele jaren geleden nauwelijks had gesteld. Mijn spontane antwoord zou toen een volmondig ‘neen’ zijn geweest.

De Croo kwam dikwijls te zwak en te technocratisch over. Zijn politieke analyses misten de scherpte die we van Bart De Wever gewoon zijn. De Wever kan een probleem ontleden, historisch kaderen en in enkele zinnen duidelijk maken waar de fundamentele fout zit. De Croo kon dat veel minder.

Maar uiteindelijk tellen de resultaten. En die zijn opvallend.

Een ongelijke start

Een volledige vergelijking is nog niet mogelijk. De regering-De Croo begon op 1 oktober 2020 en haar eerste twee jaren eindigden in het najaar van 2022. De regering-De Wever trad pas aan op 3 februari 2025 en is nu, in augustus 2026, ongeveer anderhalf jaar bezig. De Wever krijgt dus nog enkele maanden voordat zijn eerste twee volledige jaren zijn verstreken.

De uitgangspositie van De Croo was bovendien dramatisch. Hij begon midden in de grootste gezondheids- en economische crisis sinds decennia. De Belgische economie kromp in 2020 met een historisch dieptepunt. Bedrijven waren gesloten, honderdduizenden werknemers zaten thuis en de overheid pompte miljarden in steunmaatregelen.

Het begrotingstekort bedroeg in 2020 ongeveer €42 miljard, of 9% van het bbp. De overheidsschuld bedroeg ruim 111% van het bbp.

De Croo’s eerste twee jaar: een spectaculaire ommekeer

In 2021 daalde het tekort naar ongeveer €27,3 miljard of 5,4% van het bbp. In 2022 zakte het verder naar ongeveer €20,4 miljard of 3,6%. De schuldquote daalde van 111% in 2020 naar 108% in 2021 en 103% in 2022.

Dat zijn cijfers waar Bart De Wever vandaag alleen maar van kan dromen. Maar we moeten daar een belangrijke nuance bij plaatsen. Een groot deel van die verbetering was geen verdienste van Vivaldi, maar het gevolg van de normalisering na corona. Tijdelijke steunmaatregelen verdwenen, bedrijven gingen opnieuw open en de economie kende een krachtige inhaalbeweging.

De Croo kreeg dus een economische rugwind die De Wever vandaag niet heeft. Onder De Wever zien we voorlopig de omgekeerde beweging. In 2025 groeide de Belgische economie slechts ongeveer 1%. De Nationale Bank verwacht voor 2026 door internationale energie- en geopolitieke schokken nog slechts ongeveer 0,6% groei.

Nog problematischer is de begroting. Het overheidstekort bedroeg in 2025 ongeveer 5,2% van het bbp. De Europese Commissie verwacht voor 2026 opnieuw ongeveer 5,2% en voor 2027 zelfs 5,4%. De overheidsschuld blijft daardoor verder stijgen.

De hervormingen van De Wever: structureel, maar nog niet zichtbaar in de cijfers

Daar staat tegenover dat De Wever structureel ingrijpender hervormt dan De Croo. De beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd, pensioenhervormingen, maatregelen om langer werken te stimuleren en de ommekeer rond kernenergie zijn fundamentele beleidswijzigingen.

De Croo heeft tijdens zijn eerste twee jaren veel beter crisismanagement gevoerd, maar hij gebruikte het spectaculaire economische herstel onvoldoende om België structureel te hervormen. Dat was zijn grote gemiste kans.

De Wever doet precies het tegenovergestelde: meer structurele hervormingen, maar voorlopig veel slechtere macro-economische resultaten.

Financiële schandalen: De Wever scoort voorlopig beter

Ook op het vlak van grote financiële affaires staat De Wever er voorlopig beter voor dan De Croo in diens eerste regeringsperiode.

Onder De Croo werd in 2021 het gigantische i-Police-contract afgesloten met Sopra Steria. Het contractuele kader bedroeg ongeveer €299 miljoen. Uiteindelijk werd bijna €76 miljoen betaald voordat het project onder de regering-De Wever werd stopgezet. Er lopen gerechtelijke onderzoeken naar de aansturing, facturatie en resultaten van het project.

Het tweede grote dossier uit de beginperiode van De Croo is Bpost en de krantenconcessie. Dat dossier is inmiddels veel harder. De Belgische Mededingingsautoriteit stelde in februari 2026 vast dat Bpost, DPG Media, Mediahuis en PPP betrokken waren bij manipulatie van de openbare aanbesteding voor de krantenbedelingsconcessie 2023-2027. De gezamenlijke boetes bedroegen bijna €11,9 miljoen.

Bij De Wever springt voorlopig vooral het antidrone-dossier van minister Theo Francken in het oog. Daar bestaan ernstige vragen over versnelde procedures, prijzen en aanbestedingen. Maar het zou intellectueel oneerlijk zijn vandaag reeds te schrijven dat tientallen miljoenen belastinggeld verloren zijn gegaan. De militaire behoefte bestaat wel degelijk en eventuele fraude of financiële schade moet nog worden aangetoond.

Conclusie: resultaten tellen, niet analyses

Wanneer we het charisma, de analyses en de politieke uitstraling even vergeten en uitsluitend naar de resultaten kijken, wordt het verschil veel kleiner.

De Croo kreeg in zijn eerste twee jaar het tekort van ongeveer 9% naar 3,6% van het bbp. De schuldquote daalde sterk. De economie herstelde krachtig.

De Wever zit voorlopig met een tekort van ruim 5%, een opnieuw stijgende schuld en economische groei van minder dan 1%.

Een staatsman wordt niet beoordeeld op zijn analyses. Hij wordt beoordeeld op wat er van zijn land overblijft wanneer hij vertrekt.

Daarom is mijn conclusie verrassender dan ik zelf had verwacht: De Croo had het zwakkere imago, maar tijdens zijn eerste twee regeringsjaren waren de macro-economische resultaten beter. De Wever heeft de sterkere diagnose en voert structureel ingrijpender hervormingen door, maar heeft die voorlopig nog niet in betere economische en budgettaire resultaten kunnen omzetten. Op financiële schandalen staat De Wever voorlopig dan weer duidelijk beter.

De Wever heeft nog twee jaar om te bewijzen dat zijn hervormingen renderen. Twee jaar om de economische groei opnieuw aan te zwengelen. Twee jaar om investeerders vertrouwen te geven via een relanceplan. Twee jaar om de overheidsuitgaven structureel terug te dringen. Twee jaar om het begrotingstekort naar beneden te krijgen.

Bart De Wever heeft nog twee jaar om te bewijzen dat hij niet alleen een uitstekend politiek analist is, maar werkelijk de staatsman waarvoor we hem houden. België kan geen mislukte legislatuur permitteren.

Bronnen

• Eurostat, Belgische overheidstekorten, overheidsuitgaven en overheidsschuld 2020-2023;
• Nationale Bank van België, Economic projections for Belgium – June 2026 en Matige groei en oplopend begrotingstekort, 12 juni 2026;
• Europese Commissie, Economic Forecast for Belgium, 21 mei 2026;
• Belgische Mededingingsautoriteit, beslissing en persbericht over de krantenconcessie 2023-2027, 13 februari 2026;
• Openbare berichtgeving en parlementaire documentatie over i-Police en de antidrone-aankopen.