Europa regelt alles behalve zijn eigen achterstand: de EU en de interne markt

20/09/2026 09:12 Door Wim Vander Cruyssen

De EU heeft een interne markt die welvaart bracht, maar blijft gehinderd door nationale regels en een overvloed aan nieuwe wetgeving. Ik vraag: waar eindigt bescherming en begint betutteling, en hoe kan Europa echt een geïntegreerde markt realiseren?

De Europese Unie is ooit groot geworden door een eenvoudig en krachtig idee: één Europese markt waarin mensen, goederen, diensten en kapitaal vrij kunnen bewegen. Dat project heeft Europa aantoonbaar welvaart gebracht. Volgens de Europese Commissie heeft de interne markt het Europese bbp met ongeveer 3‑4 % verhoogd en 3,6  miljoen banen gecreëerd.

Maar diezelfde Commissie erkent vandaag dat de interne markt nog altijd wordt gehinderd door uiteenlopende nationale regels, administratieve barrières, trage standaardisering en gebrekkige handhaving. Brussel lijkt energie te hebben voor nutteloze nieuwe regels.

EU KIDS Act: bescherming of betutteling?

De Commissie stelde op 17 september 2026 voor dat kinderen onder 13 geen sociale‑media‑account mogen hebben. Voor 13‑ en 14‑jarigen zouden alleen door ouders beheerde beperkte accounts mogelijk zijn, met onder meer een maximale gebruiksduur van één uur per dag. Vanaf 15 jaar kan een eigen account. De regeling gaat verder dan sociale media en bevat verplichtingen voor onder andere videoplatformen, games, AI‑chatbots en appstores.

Geen account onder 13 jaar
Beperkt account voor 13‑ en 14‑jarigen met één uur per dag
Eigen account vanaf 15 jaar
Verplichtingen voor videoplatformen, games, AI‑chatbots en appstores

Het is begrijpelijk dat kinderen bescherming nodig hebben tegen verslavende algoritmen, ongewenste contacten en schadelijke inhoud. Maar er bestaat ook een fundamentele vraag: waar eindigt bescherming en waar begint betutteling?

Regeloverload: 2.000 nieuwe wetten per jaar

Europa heeft inmiddels een omvangrijk digitaal regelboek opgebouwd. Maar liefst 2.000 nieuwe wetten en regels worden jaarlijks verzonnen. Zelfs de auto moet voortdurend met ons communiceren. Sinds 7 juli 2024 moeten alle nieuw verkochte voertuigen in de EU verschillende systemen bevatten, waaronder intelligente snelheidsassistentie, vermoeidheidswaarschuwing, noodstopsignalen en event data recorders; auto’s en bestelwagens hebben daarnaast onder meer rijstrookassistentie en automatische noodremsystemen.

Intelligente snelheidsassistentie
Vermoeidheidswaarschuwing
Noodstopsignalen
Event data recorders
Rijstrookassistentie
Automatische noodremsystemen

Een afzonderlijke regel kan volkomen redelijk lijken. Honderden redelijke regels boven op elkaar kunnen uiteindelijk een onredelijk systeem vormen.

De auto-industrie in de EU: een strijd tegen China

De Green Deal van Frans Timmermans heeft de EU in de problemen gebracht. China produceerde in 2025 ongeveer 16 miljoen elektrische auto’s, bijna driekwart van de wereldproductie. Chinese export van elektrische auto’s verdubbelde tot meer dan 2,5 miljoen. In Europa steeg de verkoop van in China geproduceerde elektrische auto’s in 2025 met bijna 50 % tot ongeveer 940.000 exemplaren.

China: 16  miljoen EV’s (2025)
China: 2,5  miljoen EV‑exporten (2025)
Europa: 940.000 EV’s van Chinese producenten (2025)

Europese producenten moeten tegelijk enorme bedragen investeren in elektrificatie, software en batterijen, terwijl ze kampen met hoge energieprijzen, tragere productiviteitsgroei, gigantische regelgeving en agressieve internationale concurrentie. Chinese schaalvoordelen, staatssteun, batterijtechnologie, industriële politiek, energieprijzen en strategische fouten van de EU spelen een rol.

Mario Draghi waarschuwde precies voor het bredere probleem: achterblijvende productiviteit, hoge energieprijzen, demografie en toenemende mondiale concurrentie bedreigen de Europese welvaart.

De Commissie heeft eindelijk zelf aangekondigd de administratieve lasten en rapporteringsverplichtingen met minstens 25 % te willen verminderen en voor kmo’s met minstens 35 %. Europa heeft behoefte aan andere prioriteiten.

Wat moet Europa veranderen?

Europa moet veel systematischer bij iedere nieuwe regelgeving vragen: is dit werkelijk een Europese bevoegdheid? Kan dit eenvoudiger? Wat kost dit bedrijven? Welke bestaande regel kan verdwijnen wanneer een nieuwe wordt ingevoerd? En wat betekent dit voor onze concurrentiepositie tegenover de Verenigde Staten en China?

Een werkelijk geïntegreerde dienstenmarkt
Diepere Europese kapitaalmarkten
Eenvoudiger grensoverschrijdend ondernemen
Minder administratieve lasten voor kmo’s
Snellere vergunningen
Lage energieprijzen
Meer durfkapitaal
Sterkere onderzoeksinvesteringen
Beter mogelijkheden voor succesvolle start‑ups om in Europa door te groeien

Leiderschap en toekomst

En tenslotte verdient ook de belabberde kwaliteit van het Europese leiderschap discussie. De EU wordt teveel bevolkt door afgedankte premiers, onbekenden en tweederangsfiguren. Een economische grootmacht van 450  miljoen inwoners kan zich geen middelmatigheid permitteren. Europa moet kiezen voor de beste leiders voor innovatie, ondernemerschap, wetenschap, infrastructuur, energiezekerheid, defensie en productiviteit. Terwijl Europa discussieert over een volgende regel, zijn anderen al bezig de volgende fabriek, batterij, chip, AI‑toepassing en wereldmarkt te veroveren.