Europa lijdt aan de Belgische ziekte: de selectieve blindheid van De Standaard

Het dagelijkse commentaar van De Standaard leest als een lofzang op de Europese Unie. Natuurlijk erkent de krant dat Europa problemen kent, maar uiteindelijk luidt de conclusie dat de Europese Unie nog steeds het aantrekkelijkste model ter wereld zou zijn. Als bewijs verwijst men naar Oekraïne, IJsland en andere kandidaat-lidstaten.

Nieuwe lidstaten: een win-win?

Dat Oost-Europese landen graag tot de Europese Unie willen toetreden, hoeft niemand te verbazen. Voor die landen betekent lidmaatschap toegang tot miljarden euro’s aan Europese subsidies, infrastructuurfondsen en landbouwsteun. Hun economieën groeien daardoor sneller en hun levensstandaard stijgt. Die solidariteit wordt echter gefinancierd door de economisch sterkere lidstaten.

België draagt bijna 7 miljard af

België betaalt jaarlijks bijna 7 miljard euro aan de Europese begroting. Officieel ontvangt ons land ook veel Europese middelen terug, maar dat beeld wordt sterk vertekend doordat Brussel de hoofdstad van de Europese Unie is. De uitgaven voor de Europese instellingen, duizenden ambtenaren en administratieve diensten worden mee als Belgische ontvangst geboekt. Uiteindelijk gaat men ervan uit dat België ca. 2 miljard meer betaalt aan de EU dan het ontvangt.

Ondertussen stelt de Europese Commissie een gigantische meerjarenbegroting voor van bijna 2.000 miljard euro. Terwijl België zelf worstelt met een historisch begrotingstekort en miljarden euro’s moet besparen, lijkt Europa vooral meer middelen te willen. De Commissie vraagt daarom 3 miljard extra per jaar aan België. Opnieuw dreigt de rekening uiteindelijk bij de belastingbetaler terecht te komen.

Het democratisch deficit: wie controleert wie?

En dan is er het gigantische democratisch deficit in Europa. De Europese Commissie wordt niet door de Europese bevolking verkozen, maar kan toch wetgeving voorstellen die het leven van bijna 450 miljoen Europeanen diepgaand beïnvloedt. Elk jaar produceert de Europese machine 2.000 nieuwe regels, uitvoeringsbesluiten en technische normen.

Het democratisch deficit wordt versterkt door voorstellen zoals ChatControl, waarbij fundamentele vragen rijzen over privacy en de grenzen van overheidscontrole. Ook het Europese klimaat waarin afwijkende meningen steeds sneller worden vervolgd, verdient veel meer aandacht dan vandaag gebeurt.

Economische vertraging: Europa verliest terrein

Terwijl Europa zich profileert als de regelgever van de wereld, gebeurt de echte economische vooruitgang elders. De Verenigde Staten blijven Europa economisch steeds verder voorbijstreven. Volgens de meest recente prognoses groeit de Europese economie in 2026 met amper 1,1%, terwijl de Amerikaanse economie opnieuw duidelijk sterker presteert.

Europa was ooit de bakermat van industriële innovatie. In plaats van onze beste economische experten aan het stuur van Europa te zetten, kiest men voor bureaucratische leiders. Vandaag domineren Amerikaanse bedrijven artificiële intelligentie, cloudcomputing, software, sociale media, halfgeleiders en digitale platformen. China beheerst intussen grote delen van de batterij-industrie, zonnepanelen, zeldzame aardmetalen en steeds meer geavanceerde technologie.

Zelfs het Internationaal Monetair Fonds stelt vast dat Europa kampt met een structureel productiviteitsprobleem. Europese ondernemingen groeien veel moeilijker door tot wereldspelers. Jonge Amerikaanse bedrijven vertegenwoordigen samen een beurswaarde van bijna 43.000 miljard dollar, tegenover ongeveer 5.000 miljard dollar voor vergelijkbare Europese bedrijven. Europese arbeidsproductiviteit ligt bovendien ongeveer 20 procent lager dan die van de Verenigde Staten.

Dat verschil ontstaat niet omdat Europeanen minder talent hebben. Het ontstaat omdat Europa steeds moeilijker een economische omgeving creëert waarin ondernemerschap kan bloeien: meer bureaucratie, meer administratie, meer vergunningen, meer regelgeving, meer belastingen, meer politieke compromissen en minder durfkapitaal.

Hoge energieprijzen: een competitienadeel

Daar komt nog bij dat de hoge Europese energieprijzen de concurrentiekracht van onze industrie onder druk zetten. Zelfs de Europese Commissie erkent dat de concurrentiepositie verzwakt is en dat energieprijzen een belangrijk risico vormen voor de economische groei.

Europa dreigt een België op continentale schaal te worden

Europa dreigt zo stilaan een België op continentale schaal te worden: met een log bestuursniveau, een uitdijende bureaucratie, meer regelgeving, hogere kosten en een economie die almaar moeilijker gelijke tred houdt met de Verenigde Staten en Azië.

Wie werkelijk gelooft in Europa, zou juist de moed moeten hebben om de fundamentele problemen aan te pakken. Waar De Standaard vooral een succesverhaal ziet, zie ik een continent dat marktaandeel, technologische voorsprong en economische slagkracht verliest. Europa heeft geen nood aan nog meer regels, maar aan oplossingen.

Bronnen

• Europese Commissie (Voorjaarsprognose 2026; voorstel Meerjarig Financieel Kader 2028–2034);
• IMF (Europa en productiviteit);
• ECB (AI en Europese economie);
• Reuters (energieprijzen en concurrentiepositie).