Hebben we Europa uitgegeleverd aan China?

De Koude Oorlog legde het IJzeren Gordijn over Europa. Het communisme werd gezien als ideologische tegenstander, terwijl China het ‘gele gevaar’ was. Toen de Berlijnse Muur viel, dacht het Westen dat het conflict gewonnen was en dat economische verwevenheid vrede zou brengen.

De Koude Oorlog en het ‘Gele Gevaar’

We openden onze markten, importeerden Russisch gas en investeerden in China. Chinese studenten studeerden in onze universiteiten, Europese ondernemingen bouwden fabrieken in China en Chinese bedrijven investeerden in Europa. De gedachte was dat economische integratie politieke systemen zou transformeren.

Economische verwevenheid en de realiteit

China had al in de jaren zeventig onder Deng Xiaoping grote hervormingen doorgevoerd. Special Economic Zones, de groei van Shenzhen en de opkomst van enorme economische groeipolen maakten China tot een wereldwijde productiefabrikant. Buitenlands kapitaal stroomde binnen, westerse technologie volgde, maar de Communistische Partij behield de politieke macht.

De bloedige neerslag van de Tiananmenprotesten in 1989 had een waarschuwing moeten zijn: economische hervorming betekent niet automatisch een westerse democratie.

China als staatskapitalisme

China is een economie waarin vrije markten, private ondernemingen en buitenlandse investeringen een enorme rol spelen, maar waarin de staat en de Communistische Partij een zeer grote invloed behouden. Dit is staatskapitalisme.

Afhankelijkheid in Afrika

Europa verloor zijn invloedssfeer in Afrika terwijl China infrastructuur, spoorwegen en havens bouwde en concessies kreeg op belangrijke mijnen. Chinese invloed werd steeds zichtbaarder.

De Green Deal en technologische afhankelijkheid

Europa elektrificeerde zijn economie met zonnepanelen, batterijen en elektrische voertuigen. Voor deze technologieën heeft China een sterke industriële positie. De afhankelijkheid creëert veiligheidsrisico’s, omdat moderne auto's en voertuigen steeds meer digitale componenten bevatten.

Gevaren van digitale voertuigen

Op 13 februari 2026 publiceerde de EU een risicoanalyse over geconnecteerde voertuigen. Een test van Ruter met een Chinese Yutong-bus en een Nederlandse VDL-bus toonde aan dat de Chinese fabrikant digitale toegang had tot software‑updates en diagnose, waardoor hij een bus op afstand kon stoppen. Waarom bouwt China bussen met dergelijke software?

Wat moet Europa doen?

Europa heeft bedrijven verkocht, productie verplaatst en kennis overgedragen. Nu moeten we leren autonoom te zijn, onze toeleveringsketens en industrie te beschermen tegen grootmachten die niet westerse waarden volgen. De ervaring met Russisch gas moet ons waarschuwen voor een volledige afhankelijkheid van China.

Bronnen

• Hong Kong Basic Law, art. 5; Department of Justice HKSAR en Basic Law officiële website.
• Raad van de Europese Unie, Handel EU-China: feiten en cijfers, gegevens 2025.
• Raad van de Europese Unie, EU-Africa trade: facts and figures.
• Europese Commissie / NIS Cooperation Group, risicoanalyse en ICT Supply Chain Security Toolbox, 13 februari 2026.
• Europese Commissie, onderzoek en compenserende invoerheffingen op Chinese batterij-elektrische voertuigen.
• Ruter, veiligheidstest elektrische bussen Yutong en VDL.
• Historische achtergrond: Chinese economische hervormingen, Special Economic Zones en gebeurtenissen op het Tiananmenplein, 1989.