Guy Verhofstadt: een Europees gerechtelijk onderzoek en een historie van controverses

Gisteren 19:48 Door Wim Vander Cruyssen

Het Europees Openbaar Ministerie opent een onderzoek naar de aansturing van stagiairs onder Verhofstadts ALDE-voorzitterschap. Een nieuwe hoofdzom in een carrière die al gemarkeerd was door de Financietoren, Electrabel en omstreden nevenmandaten. Politieke macht mag geen vrijstelling van verantwoording zijn.

Guy Verhofstadt, voormalig premier, jarenlang Europees Parlementslid en een van de bekendste gezichten van de VLD, staat opnieuw in de schijnwerpers. En niet op een positieve manier. Het Europees Openbaar Ministerie (EPPO) heeft een gerechtelijk onderzoek geopend naar de manier waarop stagiairs werden aangestuurd tijdens zijn voorzitterschap van de liberale ALDE-fractie in het Europees Parlement. De federale politie voert het onderzoek uit, ook OLAF is betrokken. De onderzochte periode loopt voornamelijk van 2009 tot 2019.

Verhofstadts advocaten laten weten dat er momenteel geen concrete beschuldiging tegen hun cliënt loopt en dat hij niet persoonlijk betrokken was bij de aansturing. Hij verleent volledige medewerking. Dat is zijn goed recht. Maar wie de carrière van Verhofstadt volgt, ziet een patroon van dossiers waaromheen vragen blijven hangen. Ik schets de belangrijkste stations.

Het Europees onderzoek naar de stagiairs

EPPO is een onafhankelijke Europese vervolgingsinstantie die bevoegd is voor strafbare feiten die de financiële belangen van de EU schaden. Hun cijfers spreken voor zich: in zaken die daadwerkelijk voor de rechter komen, bedraagt het veroordelingspercentage ongeveer 95 procent. Of dit onderzoek leidt tot vervolging of een afsluiting zonder gevolgen, moet nog blijken. Maar de kern van de kwestie is duidelijk: Europese parlementaire medewerkers en stagiairs worden aangeworven binnen een streng gereglementeerd kader. Hun werk moet verband houden met parlementaire activiteiten. Europese middelen mogen niet dienst doen voor persoonlijke belangen of niet-toegelaten politieke werkzaamheden. Precies daarom is duidelijkheid over de concrete feiten van essentieel belang.

Een terugblik: de Financietoren

In 2001 verkocht de regering-Verhofstadt de Brusselse Financietoren aan vastgoedgroep Breevast voor 311 miljoen euro. Vervolgens huurde de Belgische overheid het gebouw voor dertig jaar aan zeer slechte voorwaarden. De operatie moest de begroting op korte termijn in evenwicht brengen, maar werd later bijzonder kritisch door het Rekenhof beoordeeld. De Financietoren groeide uit tot een schoolvoorbeeld van foutieve sale-and-lease-backoperaties door de overheid. De politieke verantwoordelijkheid lag bij Verhofstadt en zijn toenmalige regering.

Het Electrabel-dossier

Ook het energiebeleid tijdens het premierschap van Verhofstadt blijkt gigantisch fout. Tijdens de regeringen-Verhofstadt werd Electrabel aan het Franse Suez verkocht. De gevolgschade van dit wanbeleid bedraagt ondertussen tientallen miljarden euro's. Een zware last voor de belastingbetaler en een vlek op het energieleger van de toenmalige regering.

Nevenmandaten en transparantie

Als Europees Parlementslid combineerde Verhofstadt zijn politieke activiteiten met betaalde bestuursfuncties. In 2014 kwam aan het licht dat hij aanzienlijke bijkomende inkomsten ontving:

Sofina: 130.500 euro bruto in 2013;
Exmar: ongeveer 60.000 euro in 2013;
APG: 42.840 euro in 2012.

Ook ontstond ophef over de aangifte van zijn Sofina-vergoeding in het Europese transparantieregister. Die werd aangepast nadat bleek dat een verkeerde inkomenscategorie was opgegeven. De bredere discussie betrof de combinatie van een invloedrijk Europees politiek mandaat met betaalde functies bij grote ondernemingen. In 2018 publiceerde Transparency International EU onderzoek naar de bijkomende inkomsten van Europese parlementsleden. Verhofstadt behoorde tot de parlementsleden met omvangrijke externe inkomsten. Organisaties zoals Corporate Europe Observatory stelden vragen bij de mogelijke verwevenheid tussen zijn politieke activiteiten en zijn bestuursfuncties. Ook zijn latere adviesfunctie bij investeringsfonds Planet First Partners leidde tot publieke vragen. Welke garanties bestaan er dat betaalde privébelangen en politieke besluitvorming voldoende gescheiden blijven?

De maatstaf moet voor iedereen gelden

De loopbaan van Guy Verhofstadt omvat een lange periode van politieke macht, invloed en publieke verantwoordelijkheid. Zijn premierschap, zijn Europese functies en zijn betaalde nevenmandaten zijn op verschillende momenten onderwerp geweest van discussie. Maar al deze dossiers onderstrepen wel het belang van transparantie en controle op publieke machtsuitoefening. Van gewone burgers en ondernemers wordt terecht verwacht dat zij verantwoording afleggen over de middelen die zij beheren en de regels die zij moeten naleven. Diezelfde maatstaf moet gelden voor voormalige premiers, Europese fractievoorzitters en andere politici.

Laat het Europees Openbaar Ministerie daarom zijn werk onafhankelijk en grondig uitvoeren. Laat de feiten spreken. En laat vooral duidelijk worden wat er met de betrokken Europese middelen en parlementaire medewerkers is gebeurd. Politieke macht mag nooit een vrijstelling van publieke verantwoording worden.

Bronnen

De Tijd, 3 oktober 2026 – Europees onderzoek naar Guy Verhofstadt.
VRT NWS, 3 oktober 2026 – Onderzoek naar voormalig premier en Europees Parlementslid Guy Verhofstadt.
Europees Openbaar Ministerie – Annual Report 2025, gepubliceerd op 2 maart 2026.
Rekenhof, 2006 – Onderzoek naar de vastgoedoperaties van de federale overheid.
De Standaard – Het frauduleuze geurtje rond de Financietoren.
De Standaard, 13 mei 2014 – Extra inkomsten van Verhofstadt veroorzaken relletje in Nederland.
Transparency International EU, 2018 – Onderzoek naar neveninkomsten van Europese parlementsleden.
Corporate Europe Observatory – Publicaties over externe mandaten en mogelijke belangenconflicten van Europarlementsleden.