Familiebedrijven onder vuur: de gevolgen van hogere belastingen

Viceminister-president Melissa Depraetere en haar partij Vooruit willen het Vlaamse gunstregime voor de schenking van familiale ondernemingen afschaffen. Recentelijk bleek dat in 2025 voor ongeveer 25 miljard euro aan familiebedrijven via dit regime in handen van de volgende generatie kwam. Vooruit ziet hierin een fiscale ongelijkheid die moet worden aangepakt.

In hun verkiezingsprogramma pleit Vooruit al voor progressieve belastingen op erfenissen en schenkingen boven 250.000 euro en het afbouwen van bijzondere gunstregelingen.

De waarde van een familiebedrijf

Een familiebedrijf is geen gewone spaarrekening. De waarde bestaat uit activa zoals fabriekshallen, machines, vrachtwagens, voorraden, intellectuele eigendom, klantencontracten en toekomstige inkomsten. Tegelijkertijd kunnen er leningen en verplichtingen tegenover staan.

Wie een bedrijf overdraagt aan zijn kinderen, draagt niet alleen vermogen over, maar ook verantwoordelijkheid voor lonen, investeringen, klanten, leveranciers, kredieten en risico’s. Vlaanderen benadrukt dat de vrijstelling van schenkbelasting juist bedoeld is om bedrijfsleiders aan te sporen tijdig na te denken over opvolging. Sinds 2026 is residentieel vastgoed bovendien uitgesloten van deze vrijstelling, wat de valse indruk weghaalt dat iedereen zomaar privévermogen belastingvrij kan schenken via een vennootschap.

De impact van belastingen op opvolging

Als bij een generatiewissel plots belasting moet worden betaald op de waarde van een onderneming, moet dat geld ergens vandaan komen. Als de kinderen onvoldoende privévermogen hebben, resteren opties als lenen, wat het bedrijf minder competitief maakt en investeringen in vernieuwing bemoeilijkt.

Dit probleem zie ik ook bij voorstellen voor vermogensbelastingen. Een ondernemer kan op papier miljoenen bezitten, maar weinig liquide middelen hebben. Als hij jaarlijks belasting moet betalen op de theoretische waarde van zijn aandelen, kan hij gedwongen worden dividend uit te keren of privé te lenen. Dit ondermijnt de economische sterkte van onze ondernemers.

Het bredere probleem: meer belastingen, minder welvaart

De “economische” recepten van PVDA en delen van de socialistische beweging lijken steeds op hetzelfde neer te komen: meer overheidsstructuren, meer uitgaven, meer subsidies en meer belastingen. Maar een overheid kan niet onbeperkt geld uitgeven. Efficiënt omgaan met belastinggeld is cruciaal.

Eerst moet de vraag worden gesteld waar de overheid efficiënter kan werken, welke subsidies echt maatschappelijk rendement opleveren en welke uitgaven geen kerntaak zijn. Welvaart herverdelen begint bij het creëren ervan.

Belastingen die investeringen ontmoedigen, kapitaal uit bedrijven halen of familiale opvolging bemoeilijken, verminderen de welvaart voor iedereen. Een economie wordt sterker door ondernemerschap, investeringen en werkgelegenheid mogelijk te maken, niet door iedereen arm te maken.

Bronnen

• Vlaamse Belastingdienst/Vlaanderen.be – regeling schenk- en erfbelasting familiale ondernemingen vanaf 1 januari 2026;
• Vlaams Parlement – debat over de fiscale gunstregeling voor familiebedrijven;
• Vooruit – programma en standpunt erf- en schenkbelasting;
• Doorrekening verkiezingsprogramma’s 2024;
• De Tijd, 24 september 2026 – berichtgeving over het voorstel van Melissa Depraetere.