Europa moet zich voorbereiden op het ergste: de waarschuwing van Jean-Claude Trichet

Voormalig ECB-voorzitter Jean-Claude Trichet waarschuwt Europa voor de gevolgen van jarenlange financiële ondiscipline. Zijn boodschap is glashelder: de tijd van gratis geld is definitief voorbij. Landen die hun overheidsfinanciën niet op orde brengen, zullen bij de volgende economische of geopolitieke schok onherroepelijk in de problemen komen.

Schulden boven de Maastrichtnorm

De gemiddelde overheidsschuld in de eurozone bedraagt vandaag tussen de 80 en 90 procent van het bbp, ruim boven de Maastrichtnorm van 60 procent. Landen als Italië (135%), Griekenland (154%), Frankrijk (113%), België (105%) en Spanje (102%) dragen schulden mee die tijdens de jaren van lage rente nog beheersbaar leken. Nu de rente structureel hoger ligt en inflatie opnieuw de kop opsteekt, verandert de situatie volledig.

België hoort helaas bij de slechtste leerlingen van de Europese klas. Ons land combineert een staatsschuld van ruim 100 procent van het bbp met een van de hoogste belastingdrukken ter wereld én een begrotingstekort dat jaar na jaar verder ontspoort. Dat is een gevaarlijke cocktail. Elke stijging van de rente kost de Belgische belastingbetaler miljarden extra aan interesten.

Premier De Wever in een onmogelijke positie

Premier Bart De Wever staat voor de moeilijkste politieke opdracht uit zijn carrière. Hij beloofde jarenlang dat België fundamenteel moest hervormen en de overheidsuitgaven onder controle moest krijgen. In de praktijk lijkt hij gevangen tussen coalitiepartners CD&V en Vooruit.

Hier en daar worden wel besparingen aangekondigd, maar tegelijk worden nieuwe – vaak verdoken – belastingen ingevoerd. Dat is geen structurele hervorming, maar symptoombestrijding. Minister van Financiën Vincent Van Peteghem sluit naar eigen zeggen ‘alle achterdeuren’, maar in de praktijk betekent dit vooral één ding: een aanzienlijke belastingverhoging voor de middenklasse. Opnieuw wordt niet de overheid kleiner gemaakt, maar de belastingbetaler zwaarder belast.

Ook Vooruit blijft de druk opvoeren. Opgejaagd door de communisten pleit de partij voor een miljonairstaks en bijkomende vermogensbelastingen. Belastingen verhogen lost het uitgavenprobleem niet op. Wij zijn op het punt gekomen waarop elke extra belasting economische activiteit verder afremt, investeringen en kapitaal doet verdwijnen en ondernemerschap ontmoedigt. Uiteindelijk kan het zo ver gaan dat de motor van de economie stilvalt.

Geen buffers, geen manoeuvreerruimte

Trichets waarschuwing gaat niet alleen over schulden, maar vooral over het gebrek aan financiële buffers. Of de crisis nu geopolitiek, financieel of economisch is: landen zonder gezonde begroting beschikken niet meer over manoeuvreerruimte. Dat maakt de positie van Bart De Wever bijzonder precair. Indien hij uitkomt op beperkte besparingen en bijkomende belastingen, dreigt hij zijn degelijke reputatie te verliezen. Wie wordt dan de kop van Jut? De politieke rekening zal vooral bij hem terechtkomen. Hij is degene die de kiezer hervormingen, begrotingsdiscipline en een slankere overheid heeft beloofd.

Jean-Claude Trichet geeft Europa geen politieke boodschap, maar een economische waarschuwing. De geschiedenis leert dat landen zelden ten onder gaan door één crisis. Ze gaan ten onder omdat ze jarenlang nalieten hun financiën op orde te brengen vóór die crisis zich aandiende. België heeft nog een keuze. Maar die keuze wordt met de dag duurder.

Bronnen

• Het Kringen.nl – «Oud-ECB-baas Trichet: We moeten voorbereid zijn op het ergste» (16 juni 2026).
• Eurostat – overheidsschuld en begrotingscijfers van de lidstaten.
• Europese Commissie – Stabiliteits- en Groeipact en economische prognoses.