De echte rem op onze welvaart: waarom we de aandeelhouder niet moeten demoniseren

Ik ben altijd van mening dat De Morgen opiniestukken beter onderbouwd zijn dan die van De Standaard. Daarom verbaasde me de recente stelling dat “de echte rem op onze welvaart niet de werkende mens, maar de aandeelhouder is.” De krant richt zich op de boodschapper in plaats van op de echte oorzaken van onze economische stilstand.

De aandeelhouder als kapitaalbron

Als investeerder brengen aandeelhouders kapitaal en nemen financieel risico. Zonder hen zouden duizenden ondernemingen nooit zijn opgericht of gegroeid tot internationale spelers. Kapitaal is de brandstof die bedrijven laten innoveren, uitbreiden en nieuwe banen creëren.

België werd rijk door economische vooruitgang, ondernemerschap en investeringen. Achter elke fabriek, elk kantoorgebouw en elke start‑up staan mensen die hun spaargeld of kapitaal op het spel zetten. In ruil daarvoor ontvangen ze aandelen en, als het bedrijf succesvol is, een dividend. Dat is de normale vergoeding voor het risico dat zij nemen.

De echte remmen op onze welvaart

Waar investeerders en aandeelhouders wegblijven, volgt stilstand, verval en uiteindelijk armoede. Onze economie begint steeds harder te sputteren doordat ondernemers botsen op:

• Regels bovenop regels, een administratie die onbeheersbaar wordt, en vergunningen die jaren duren;
• Een gebrek aan rechtszekerheid en een overheid die voortdurend nieuwe verplichtingen oplegt;
• Torenhoge lasten op arbeid, een hoge en complexe fiscaliteit, hoge energieprijzen en stijgende productiekosten;
• Een beleid dat investeerders steeds meer onzekerheid bezorgt;
• Een overheid die jaar na jaar groter en duurder wordt, met een belastingsysteem dat tot de hoogste van Europa behoort;
• Een lage arbeidsparticipatie, waardoor minder belastingbetalers de sociale zekerheid moeten dragen;
• Een tekort aan technisch personeel, IT‑specialisten, ingenieurs, zorgpersoneel en vakmensen;
• Een afnemende concurrentiedruk, waardoor productiviteitsgroei vertraagt;
• Hoge energie‑ en productiekosten, waardoor Belgische ondernemingen minder concurrerend zijn op de wereldmarkt;
• Frequent veranderende fiscale regels, milieuregels en administratieve verplichtingen, waardoor ondernemers geen rechtszekerheid hebben.

Deze factoren vormen de echte remmen op onze welvaart. Niet de aandeelhouder die zijn kapitaal ter beschikking stelt en een rendement verwacht, maar het beleid dat ondernemen steeds moeilijker maakt.

Wat moet er veranderen?

Als ik werkelijk bezorgd ben om onze toekomstige welvaart, moet ik de omstandigheden verbeteren waarin ondernemers kunnen ondernemen en investeerders willen investeren. Dat betekent:

• Minder regeldruk en snellere vergunningverlening;
• Lager lasten op arbeid en een competitieve fiscaliteit;
• Rechtszekerheid, stabiliteit en voorspelbaarheid van regels;
• Betaalbare energie en efficiëntere overheid;
• Een stabiel beleid dat investeringen stimuleert.

Wanneer investeerders vertrekken, verdwijnen uiteindelijk ook ondernemingen, innovatie, werkgelegenheid en belastinginkomsten. De geschiedenis heeft dat al te vaak bewezen. De echte uitdaging is dus niet om de aandeelhouder te bestrijden, maar om opnieuw een land te worden waar investeren loont en waar economische groei de motor van onze welvaart kan zijn.

Bronnen

• OESO (Economic Surveys: Belgium)
• Europese Commissie (Country Report Belgium)
• Nationale Bank van België
• IMF (Article IV Consultation Belgium)
• Wereldbank