België: waarom belastingverlagingen de economie kunnen redden

Na de zomer moet de federale regering opnieuw op zoek naar ongeveer 10 miljard euro om de begroting op koers te houden. Meteen barst het voorspelbare debat weer los: links roept om hogere belastingen op ondernemingen, vermogens en de zogenaamde ‘rijken’, rechts wijst op de ontspoorde overheid met te veel ambtenaren, subsidies en structuren.

Wat mij betreft is er weinig twijfel over de eerste prioriteit: de overheid moet eindelijk serieus naar haar uitgaven kijken. België kent duizenden subsidies, steunmaatregelen, adviesraden en VZW-constructies waarvan de economische of fiscale meerwaarde nihil is. Subsidies zonder duidelijk rendement moeten versneld worden afgebouwd. De tijd waarin de overheid zich dergelijke luxe kon permitteren, is voorbij.

De economische motor moet draaien

Maar daarmee alleen lossen we het probleem niet op. Waar in het begrotingsdebat opvallend weinig aandacht voor bestaat, is de economische motor zelf. Een begroting wordt immers niet alleen gezond door minder uit te geven, maar ook door méér welvaart te creëren.

België behoort vandaag tot de zwakst groeiende economieën van de eurozone. Onze economische groei blijft achter, investeringen worden uitgesteld en steeds meer ondernemingen kijken over de grens. Dat is bijzonder gevaarlijk. Een economie die nauwelijks groeit, kan op termijn ook haar sociale zekerheid niet blijven financieren.

Onze loonkosten kunnen we bovendien niet zomaar drastisch verlagen. De sociale zekerheid kampt nu al met aanzienlijke financieringstekorten. Daarom moeten we creatiever durven denken.

Een hervorming die ondernemerschap beloont

Waarom zouden we België niet opnieuw aantrekkelijk maken voor ondernemerschap? Ik pleit voor een fundamentele hervorming van de vennootschapsbelasting waarbij ondernemingen worden beloond naarmate zij meer mensen in België tewerkstellen. Niet door lukraak belastingen te verlagen, maar door groei en werkgelegenheid fiscaal aantrekkelijk te maken.

Een mogelijk model zou er als volgt kunnen uitzien:

1. Minder dan 10 werknemers: 15% vennootschapsbelasting;
2. 10 tot 99 werknemers: 12%;
3. 100 tot 249 werknemers: 10%;
4. 250 tot 499 werknemers: 8%;
5. 500 tot 999 werknemers: 6%.

Voor zeer grote internationale groepen met meer dan 1.000 werknemers geldt uiteraard de internationale Pillar Two-minimumbelasting van 15%, waardoor een 5% tarief juridisch niet haalbaar is. Maar hetzelfde economische effect kan daar worden bereikt door gerichte lastenverlagingen op arbeid, investeringssteun en een belastingkrediet voor nieuwe jobs. Men noemt dit nu smalend ‘subsidies aan bedrijven’, terwijl het gaat over noodzakelijke fiscale maatregelen die moeten gebetonneerd worden bij grote multinationals.

Ik zou bovendien iedere onderneming gedurende vijf jaar een belastingkrediet geven van bijvoorbeeld 5.000 euro per netto bijkomende voltijdse arbeidsplaats. Zo beloon je niet alleen grote ondernemingen, maar elke werkgever die effectief extra werkgelegenheid creëert.

Een dergelijke hervorming maakt België opnieuw aantrekkelijk voor productiebedrijven, logistiek, onderzoek, farmaceutische bedrijven, hoofdzetels en buitenlandse investeerders. Werkgelegenheid wordt dan geen kost meer, maar een fiscaal voordeel.

Sanering én groei

Natuurlijk kost zo’n hervorming geld. Daarom moet ze hand in hand gaan met een forse sanering van overheidsuitgaven. Minstens 7 miljard euro aan inefficiënte subsidies en overheidsuitgaven kan volgens mij worden afgebouwd zonder onze economische slagkracht te ondermijnen.

De mogelijke opbrengst is aanzienlijk. Een realistische simulatie over een periode van vijf jaar toont dat een dergelijk groeimodel zou kunnen leiden tot:

• 6 à 8 miljard euro extra investeringen per jaar;
• ongeveer 125.000 extra directe en indirecte banen;
• ongeveer 2 miljard euro extra sociale bijdragen;
• 3 à 4 miljard euro bijkomende fiscale en parafiscale ontvangsten dankzij de hogere werkgelegenheid;
• een 0,3 tot 0,5 procentpunt hogere jaarlijkse economische groei;
• een economie die na vijf jaar 13 à 14 miljard euro groter is dan zonder hervorming.

Dat betekent niet dat alle begrotingsproblemen vanzelf verdwijnen. Wel dat de overheid eindelijk opnieuw inzet op de enige duurzame bron van welvaart: economische groei.

Geen hogere belastingen, maar een sterke economie

België heeft jarenlang geprobeerd zijn begroting op orde te brengen door steeds hogere belastingen te heffen. We behoren vandaag al tot de landen met de hoogste fiscale druk ter wereld. Nog meer belastingen zullen de economische motor niet opnieuw doen draaien.

Willen we onze sociale zekerheid, pensioenen en gezondheidszorg ook voor de volgende generaties veiligstellen, dan moeten we opnieuw kiezen voor een beleid dat investeren, ondernemen en werken beloont. Een sterke overheid begint immers met een sterke economie.

Bronnen

• FOD Financiën – Tax Survey: Corporate Income Tax;
• FOD Financiën – Pillar Two: internationale minimumbelasting;
• Statbel – Structural Business Statistics 2022;
• Nationale Bank van België – economische projecties en overheidsfinanciën;
• OESO (OECD) – Revenue Statistics en studies over vennootschapsbelasting, buitenlandse investeringen en economische groei.