België verliest jaarlijks bijna 10 miljard euro aan administratieve regeldruk

Belastingen zijn zichtbaar. Iedereen ziet wat er van zijn loon of winst verdwijnt. Maar er bestaat nog een grote, verborgen belasting: de administratieve regeldruk.

Uit een recente studie van PwC Nederland blijkt dat de Nederlandse economie jaarlijks 16,8 miljard euro verliest aan het naleven van wet- en regelgeving. Dat komt neer op ongeveer 1,5% van het bruto binnenlands product. Het gaat om duizenden uren die bedrijven besteden aan formulieren, vergunningen, rapporteringen, controles en administratieve verplichtingen – tijd die ze niet kunnen besteden aan ondernemen, investeren of innoveren.

Als we dezelfde verhouding toepassen op België, komen we uit op een geschatte jaarlijkse kost van bijna 10 miljard euro. Dat is geen officieel Belgisch cijfer, maar een logische extrapolatie op basis van de Belgische economie. En eerlijk gezegd zou het niet verbazen als de werkelijke kost zelfs hoger ligt.

België: kampioen in bestuurlijke complexiteit

België is immers een uniek labo van bestuurlijke chaos. We hebben een federale overheid, drie gewesten, drie gemeenschappen, provincies, gemeenten en een eindeloze reeks administraties die elk hun eigen regels, formulieren en procedures opleggen. Ondernemers moeten zich voortdurend aanpassen aan nieuwe verplichtingen die geen economische meerwaarde creëren.

Elke extra rapportering lijkt misschien onschuldig. Maar duizenden kleine verplichtingen samen vormen een gigantische kost in verloren tijd, gemiste investeringen en afnemende productiviteit. Ondernemers nemen extra administratief personeel aan. Innovatie wordt uitgesteld omdat dossiers eerst door een administratieve mallemolen moeten. En de overheden? Die tellen deze kosten nooit mee wanneer ze nieuwe regelgeving invoeren.

Men spreekt over consumentenbescherming, duurzaamheid of transparantie, maar nooit over de economische kostprijs van alweer een extra formulier, bijkomende vergunning of nieuwe rapporteringsverplichting.

Waarom blijven we nieuwe regels invoeren zonder de prijs te betalen?

Terwijl de regering na de zomer opnieuw ongeveer 10 miljard euro moet zoeken om de begroting op orde te krijgen, kijkt men weeral naar hogere belastingen of nieuwe heffingen. Maar waarom spreekt niemand over de miljarden die verloren gaan door overregulering?

Stel dat België erin zou slagen de administratieve lasten met slechts 20% te verminderen. Dan zou dat een potentiële economische winst van ongeveer 2 miljard euro per jaar kunnen opleveren. Dat betekent meer investeringen, hogere productiviteit, meer concurrentiekracht en uiteindelijk ook hogere belastinginkomsten – zonder de tarieven te verhogen.

Een sterke economie ontstaat niet door meer regels. Ze ontstaat doordat ondernemers kunnen ondernemen, werknemers productief kunnen zijn en investeerders vertrouwen hebben in een voorspelbaar en efficiënt beleid.

Bedrijven zijn geen melkkoeien

Misschien moeten we stoppen met bedrijven te beschouwen als een eindeloze bron van belastingen en verplichtingen. Want zonder een competitieve private sector is er uiteindelijk geen welvaart meer om te verdelen.

De vraag is niet of we nieuwe regels nodig hebben, maar of we bereid zijn om de echte kosten ervan te dragen. Want elke euro die verloren gaat aan administratie, is een euro die niet geïnvesteerd wordt in groei, banen of innovatie.

Bronnen

• PwC Nederland (onderzoek naar administratieve regeldruk in Nederland);
• BNR Nieuwsradio (analyse van regelgevingseffecten);
• Eurostat (gegevens over Belgisch bruto binnenlands product);
• Nationale Bank van België (economische impactstudies).