België op weg naar een centraal geleide economie: waarom onze welvaart verdampt

België bengelt helemaal onderaan de Europese groeirangschikking. We hebben vandaag de traagste economische groei van de eurozone. Dat is het gevolg van een jarenlang verkeerd economisch politiek beleid.

De echte oorzaak: een overheid die de economie verstikt

Wanneer economen gevraagt worden naar oplossingen, hoor je steevast dezelfde antwoorden: productiviteit verhogen, meer investeren in de groene transitie, meer geld naar onderwijs. Mooie slogans die perfect passen op studiedagen en in beleidsnota’s. Maar de echte oorzaak durft bijna niemand te benoemen.

België heeft een overheid die een steeds groter deel van de economie opslorpt. Belastingen, sociale bijdragen, administratieve verplichtingen, vergunningen, subsidies, controles, rapporteringen… Elk jaar wordt de economische ruimte voor ondernemers kleiner. En dat is precies het drama.

De grootste economische schade zie je niet in de statistieken. Je ziet ze in de bedrijven die nooit worden opgericht. In investeringen die naar Nederland, Ierland, Luxemburg, Zwitserland of de Verenigde Staten vertrekken. We zien het in innovatieve ondernemers die afhaken nog voor ze begonnen zijn en in buitenlandse investeerders die België simpelweg overslaan. Dat verlies wordt officieel niet gemeten, maar schattingen spreken over miljarden verlies per jaar.

Van vrije markt naar centrale planning

Onze overheid gelooft ondertussen dat ze slimmer is dan de markt. Ze beslist welke sectoren ‘strategisch’ zijn, welke bedrijven subsidies verdienen en welke projecten honderden miljoenen euro’s belastinggeld krijgen. Dat is geen vrije economie meer. Dat is centrale economische planning.

Vooral Vlaanderen heeft zich de voorbije tien jaar steeds dieper in deze negatieve logica vastgereden. Miljarden euro’s worden via allerlei steunprogramma’s, innovatiefondsen, klimaatsubsidies en investeringsmechanismen herverdeeld naar een beperkte groep ondernemingen. Dat zijn niet noodzakelijk de beste innovatieve bedrijven, maar vaak degenen die het best subsidies weten aan te vragen. Onze toekomstgerichte BeTech blijft in de kou staan.

Dat is geen gezond economisch beleid meer. Dat is een economie waarin politieke geleide keuzes steeds belangrijker worden dan het private ondernemerschap. Het gebrek aan private inbreng is de grootste handicap van ons beleid. Amper 1 op 5 ministers heeft een connectie met de private sector. Wereldvreemde beroepspolitici beslissen over onze economie en doen dat compleet verkeerd.

Waarom VOKA en andere werkgeversorganisaties zwijgen

VOKA en andere werkgeversorganisaties zouden net de eersten moeten zijn om hiervoor te waarschuwen. Helaas lijken ook zij steeds meer mee te stappen in een model waarin subsidies belangrijker worden dan structurele hervormingen.

De oplossingen liggen voor de hand

De oplossingen voor de hand:

1. Verlaag de belastingen op arbeid en de winstbelasting voor ondernemingen zodat ze opnieuw zuurstof krijgen;
2. Schaf een groot deel van die gigantische administratieve rompslomp af;
3. Verminder de waanzinnige overheidsuitgaven. Stop met het uitdelen van miljarden aan subsidies aan allerhande organisaties zonder meerwaarde;
4. Betrek actief ondernemers bij het beleid zodat ondernemers opnieuw kunnen ondernemen.

Dat is veel minder spectaculair dan grote klimaatplannen, relanceprogramma’s of bepaalde strategieën. Maar het zal wel vruchten afwerpen, hetgeen we van onze leiders al enkele jaren niet meer kunnen zeggen.

De les uit de geschiedenis

De geschiedenis leert steeds opnieuw dezelfde les: duurzame welvaart ontstaat niet doordat overheden meer geld blijven uitdelen of centrale geleide beslissingen nemen. Welvaart ontstaat alleen wanneer burgers en ondernemingen voldoende vrijheid krijgen om zelf vooruitgang en waarde te creëren.

Zolang België blijft geloven dat meer overheid leidt tot meer economische groei, zal het steeds slechter met ons land gaan. Het is hoogdringend tijd om niet langer de symptomen te bestrijden, maar de dodelijke ziekte zelf.

Bronnen

• Eurostat, bbp-groei eurozone (Q2 2026);
• OESO, Government at a Glance;
• Nationale Bank van België, macro-economische vooruitzichten;
• Vlaamse begrotingsdocumenten en jaarverslagen over economische steunmaatregelen.