België onthoudt zich bij Europese Terugkeerverordening: een politiek dilemma

Gisteren keurde de Europese Raad een nieuwe Terugkeerverordening goed, met als doel de terugkeer van personen zonder wettelijk verblijfsrecht in de EU doeltreffender te organiseren. Terwijl 23 lidstaten voorstemden, onthield België zich. Dit stemgedrag roept vragen op, gezien de regering-De Wever aantrad met de belofte van het strengste migratiebeleid ooit.

Waarom kon België zich niet achter deze verordening scharen?

De Europese terugkeerrichtlijn van 2008 kampt al jaren met uitvoeringsproblemen. Landen van herkomst werken niet altijd mee, mensen verdwijnen uit beeld, en procedures slepen jaren aan. De nieuwe verordening wil dit aanpakken met maatregelen zoals een gemeenschappelijk Europees terugkeerbevel, betere samenwerking tussen lidstaten, en sancties bij weigering van medewerking.

Een omstreden punt zijn de terugkeercentra buiten de EU, die personen zonder verblijfsrecht onder voorwaarden naar derde landen zouden kunnen overbrengen. Dit onderdeel ligt gevoelig, vooral bij Les Engagés, terwijl N-VA-minister Anneleen Van Bossuyt voorstemde.

Politieke verdeeldheid binnen de regering

De onthouding van België weerspiegelt de interne verdeeldheid. Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) bevestigde in juli dat de regering geen overeenstemming bereikte over de verordening. Premier Bart De Wever ondertekende wel een Europese brief die terugkeerhubs buiten de EU steunde, maar minister Prévot werd pas achteraf ingelicht. Deze tegenstrijdigheid toont een gebrek aan gemeenschappelijke koers.

Vragen over de Belgische uitvoering

Nu de verordening goedgekeurd is, moet België haar uitvoeren. Maar welke onderdelen zijn prioritair? Onder welke voorwaarden zou België aan terugkeercentra deelnemen? En hoe lossen de coalitiepartners hun meningsverschillen op? De regering zal moeten bewijzen dat zij haar migratieambities kan omzetten in concrete resultaten, ondanks de zichtbare verdeeldheid.

Bronnen

• Raad van de Europese Unie, 1 oktober 2026: Council adopts new rules on return for those with no right to stay in the EU.
• Agence Europe, 1 oktober 2026: verslag over de formele stemming (23 voor, België onthouding, Spanje tegen).
• Europese Commissie, 2 juni 2026: Commission welcomes political agreement on the Return Regulation.
• Europees Parlement, wetgevingsdossier 2025/0059(COD), stemming van 17 juni 2026.
• Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers, commissie Buitenlandse Betrekkingen, 15 juli 2026: verklaringen van minister Maxime Prévot over de Belgische onthouding, de brief van premier De Wever en de terugkeerhubs.
• Parlementaire verklaringen van minister Anneleen Van Bossuyt over de Belgische positie bij de Europese Terugkeerverordening.