België in de rode risicozone: schulden, rente en de dreiging van een nieuwe crisis

Ik ben van mening dat België, net als Frankrijk, Italië en zelfs de Verenigde Staten, in de rode risicozone van de Europese markten belandt. De recente studie van de Deense econoom Lars Christensen toont dit duidelijk aan.

België in de rode risicozone

Christensen vergelijkt de budgettaire kwetsbaarheid van 35 welvarende economieën met de evolutie van de rente op hun staatsobligaties. België staat in beide grafieken in de rode zone, naast landen als Frankrijk, Italië, Japan en de VS.

Schuld en tekort

Volgens de Europese voorjaarsprognoses van 2026 groeit de Belgische overheidsschuld van ongeveer 108 % van het bbp in 2025 naar meer dan 112 % in 2027. De jaarlijkse begrotingstekort blijft rond 5 % van het bbp en de economische groei bedraagt minder dan 1 %. De Europese referentiewaarde ligt bij 60 %, waardoor België bijna het dubbele heeft.

Rente en de rentelasten

De historisch lage rente maakte het voor Europese overheden mogelijk om goedkoop te lenen. Dat is voorbij. De Belgische tienjaarsrente is sinds begin 2026 met ongeveer één procentpunt gestegen. Dat betekent extra miljarden per jaar. Naar schatting zullen de jaarlijkse rentelasten tegen 2029 op 20 bn euro oplopen, een renteloods die zichzelf kan versterken.

Vergelijking met Frankrijk

Frankrijk bevindt zich eveneens in de gevarenzone. De Franse overheidsschuld bedroeg in het eerste kwartaal van 2026 al 118 % van het bbp, tegenover 109 % voor België. Politieke problemen in Frankrijk laten zien hoe moeilijk het is om een begroting te saneren wanneer jarenlang uitgaven zijn opgebouwd zonder voldoende structurele inkomsten.

België’s uitgavenproblematiek

Het klassieke Belgische antwoord op begrotingsproblemen is nieuwe belastingen. Vlaamse partijen zoeken naar extra belastingen, het sluiten van achterpoorten of het afschaffen van subsidies. In werkelijkheid worden de burgers belast met meer inkomstenbelasting, hogere heffingen op ondernemingen, extra bijdragen van zelfstandigen en een zogenaamde “meerwaardebelasting”.

• België behoort tot de landen met de zwaarste belastingdruk op arbeid.
• Een inefficiënt overheidsapparaat, overlappende bevoegdheden en een uitgebreid systeem van sociale uitgaven verzwaren de situatie.
• De politieke reflex is om nieuwe inkomsten te zoeken, eerder dan uitgaven te herzien.

De noodzaak van structurele hervormingen

Ik pleit voor een fundamentele herziening van de overheidsuitgaven. Niet symbolische besparingen, maar structurele hervormingen die de efficiëntie van het bestuur vergroten, de arbeidsmarkt stimuleren en de sociale zekerheid betaalbaar maken. De huidige regering heeft hervormingen opgestart, maar de cijfers tonen aan dat de inspanningen onvoldoende zijn.

• Versterk de begrotingsdiscipline.
• Stel uitgaven op basis van economische draagkracht.
• Maak ondernemerschap en investeringen aantrekkelijker.
• Versterk de arbeidsmarkt en de werkgelegenheid.

Conclusie

België heeft nog de mogelijkheid om zijn toekomst zelf te bepalen. De grootste bedreiging is een overheid die weigert haar uitgaven aan te passen aan haar economische draagkracht. Ik vraag me af of onze politici de moed zullen vinden om de noodzakelijke hervormingen door te voeren voordat de financiële markten het in hun plaats beslissen.

Bronnen

• Lars Christensen (PAICE), High-income economies – Fiscal Risk: Next Shoe to Drop – Belgium, 9 oktober 2026.
• Europese Commissie, Economic Forecast Belgium, voorjaar 2026.
• Europese Commissie, Country Report Belgium 2026.
• Eurostat, Government Debt Statistics, eerste kwartaal 2026.
• Federaal Agentschap van de Schuld, Belgische overheidsschuld en financieringsgegevens.
• Nationale Bank van België, economische vooruitzichten en overheidsfinanciën.
• IMF, Fiscal Monitor en internationale schuldstatistieken.